Koolhydraten zijn verslavend. Niet een beetje. Niet “ik vind het gewoon lekker”. Maar écht verslavend. Vergelijkbaar met alcohol, sigaretten of gokken. Alleen willen we dat nog steeds niet hardop zeggen.

Als iemand wil stoppen met roken, staat iedereen achter hem. Als iemand van de drank af wil, krijgt hij steun. Niemand zegt: ach, neem gewoon één sigaret per maand. Of één glas wijn op je verjaardag. Want we begrijpen hoe verslaving werkt. Dat ene moment zet het hele systeem weer aan.

Maar bij koolhydraten doen we ineens alsof het anders is.

Ik zie mensen die voelen dat hun lichaam het niet meer aankan. Die merken dat hun energie wegzakt, dat hun buik groeit, dat hun bloedsuiker ontspoort. En toch kunnen ze het psychologisch niet opbrengen om afscheid te nemen van hún specifieke koolhydraat. Hun donut. Hun pasta. Hun chocolademoment. Hun “chips op vrijdagavond”.

Dat is geen gebrek aan karakter. Dat is verslaving.

Koolhydraten, vooral de bewerkte variant, activeren hetzelfde beloningssysteem in de hersenen als andere verslavende middelen. Ze geven snelle dopaminepieken. Ze creëren gewoontepatronen, ze troosten, ze verdoven. En wanneer je ermee stopt, kun je je echt beroerd voelen. Hoofdpijn, prikkelbaarheid, onrust. Een intens verlangen naar precies dát ene product.

Wie met keto begint, mag zich daar bewust van zijn. De eerste weken kunnen voelen als afkicken. Dat is niet omdat je zwak bent. Dat is omdat je brein en je hormonen moeten herstellen van een patroon dat jarenlang is gevoed.

En dan komt het punt waar veel mensen zichzelf saboteren.

Ze denken: Nou ja, één keer per maand moet toch kunnen. Eén donut kan toch geen kwaad. Biologisch kom je er wel weer overheen. Twee of drie dagen uit ketose en je lichaam pakt langzaam de draad weer op.

Maar het probleem is niet die ene donut.
Het probleem is dat je weer begint te denken aan donuts.

Op het moment dat je zegt: soms mag het, zet je de deur weer op een kier. En dan begint de onderhandeling opnieuw. In de supermarkt. Op een verjaardag. Als je langs de bakker loopt. Elke keer weer die vraag: zal ik vandaag?

Verslaving en matiging gaan gewoon niet samen.

Tegen een ex-alcoholist zeggen we niet: drink alleen op feestdagen. Tegen iemand met een gokprobleem zeggen we niet: speel alleen 1 rondje als je salaris net binnen is. We weten dat dat niet werkt. Waarom denken we dan dat het bij koolhydraten wél werkt?

Ik reken mezelf tot de mensen die gevoelig zijn voor koolhydraten. Ik weet hoe het voelt om te onderhandelen: “Vandaag niet. Of toch wel? Morgen dan maar streng.” Dat gesprek in je hoofd is vermoeiend.

Strikte keto heeft mij geen beperking gebracht, maar vrijheid. Ik kan eten wat ik wil en zoveel ik wil, zolang ik binnen mijn keto-keuze blijf. Ik heb rust. Ik hoef niet meer te onderhandelen. Ik hoef niet meer te beslissen of ik “uit de band spring”. Die band is er simpelweg niet meer.

Vrijheid is niet dat ik alles mag eten. Vrijheid is dat ik niet meer verlang naar wat mij kapot maakt.

Als ik nu af en toe een donut zou nemen, is het niet mijn insuline-piek waar ik het meest bang voor ben. Het is het terugkeren van de onderhandeling. En daar heb ik geen behoefte meer aan.

Ik ben niet streng. Ik ben helder.

En die helderheid heeft me meer vrijheid gegeven dan welke donut ooit heeft gedaan.